De levenscyclus van straatbaksteen

Waarom straatbakstenen van Bylandt een enorm duurzame wegverharding zijn.

Levenscyclus van Bylandt straatbakstenen

1. Kleiwinning & natuur

Natuur in Bijlandse Waard van Bylandt

Klei: eeuwenoud en hernieuwbaar

De levenscyclus van straatbaksteen begint met een vlucht terug in de tijd. De rotsblokken die lang geleden in de Zwitserse Alpen afbraken én de erosie van stollingsgesteenten, zijn de verre voorvaderen van de klei in onze rivierendelta. De minerale deeltjes worden steeds kleiner, tot ze bij hoogwater neerslaan in de uiterwaarden in onze lage landen. Daar vormen ze het basis ingrediënt van ons natuurproduct: rivierklei.

Het is wetenschappelijk vastgesteld dat de rivier meer klei afzet dan dat wij als baksteenindustrie winnen. Zodoende is klei officieel aangemerkt als hernieuwbare grondstof.

Reliëfvolgend ontkleien

Binnen een straal van twintig kilometer rond onze steenfabriek in Tolkamer winnen we meer dan de helft van onze kleien.

Reliëfvolgend ontkleien voor Bylandt straatbakstenen

Samen met het Wereld Natuur Fonds hebben we een duurzame methode voor kleiwinning ontwikkeld: reliëfvolgend ontkleien. Bij deze duurzame manier van ontgraven worden bodembestanddelen zoals zand in hun natuurlijke vorm behouden en kunnen oude stroomgeulen zich herstellen. Niet zonder reden, want het ontkleien vormt de basis van nieuwe riviernatuur.

Naast rivierklei maken we gebruik van primaire kleien uit het Duitse Westerwald en lava uit de Eifel. Beide 100% natuurlijke grondstoffen die per boot over de Rijn worden aangevoerd.

Nieuwe natuur

Zelf noemen we ons wel eens de groene motor van nieuwe riviernatuur. Niets is minder waar. De komende jaren zetten wij 73 ha. eigen terrein om naar nieuwe riviergebonden natuur. We doen dit na gedeeltelijke klei- en zandwinning ten behoeve van de doorstroming van de Rijn. Kleiwinning draagt dus bij aan veilige vaarwegen en droge voeten voor onze samenleving.

Fietsers in de Bijlandse Waard van Bylandt Straatbaksteen

De eindbestemming van onze eigen Bijlandse Waard was door de overheid ingezet op agrarische hercultivering. Maar op eigen initiatief hebben we ons hard gemaakt voor de ontwikkeling van nieuwe natuur. U kunt zelf komen kijken, want het wordt deels publiek toegankelijk.

De Bijlandse Waard is een essentiële schakel binnen het project Rijnwaardense Uiterwaarden. Dit overkoepelende project heeft als doel om de hoogwaterveiligheid van de Waal tot 2020 stapsgewijs te verbeteren. Tevens dient het de recreatieve en landschappelijke beleving te versterken. De Bijlandse Waard en Rijnwaardense Uiterwaarden maken deel uit van het programma ‘Ruimte voor de Rivier’ van Rijkswaterstaat.

2. Productie & energie

Rijen gebakken straatstenen in de fabriek van Bylandt te Tolkamer

Alles in onze geautomatiseerde productie is gericht op efficiëntie, hergebruik en energiebesparing. Het gebruik van chemische bestanddelen wordt uitgesloten.

Onze straatbakstenen zijn een eenvoudig en eerlijk product. Een samenspel van klei, vocht en vuur levert een duurzaam gesteente op dat meer dan een eeuw meegaat en na verloop van tijd alleen maar mooier wordt. Hoe wij stap voor stap onze straatbakstenen produceren leest u in ons productieproces straatbaksteen.

Concrete doelen voor energiebesparing

Een goede en doordachte aanpak van duurzaam produceren begint met het stellen van doelen. We doen dit samen met de industrie en de overheid. Sinds de start in 1993 neemt Bylandt deel aan de meerjarenafspraken over energie-efficiency. Momenteel geldt de Meerjarenafspraak Energie-efficiency 2001-2020 (kortweg MJA3).

Mensen lopen in Breestraat Leiden

Om ook op de langere termijn te blijven werken aan energiebesparing participeren wij in de Routekaart 2030 Bouwkeramiek. Deze door de overheid gesteunde routekaart dient er voor te zorgen dat het energieverbruik van de keramische industrie tot 2030 met ca. de helft vermindert ten opzichte van 2005.

Volautomatisch proces

Zeker, straatbakstenen produceren mag nog best een ambacht genoemd worden. Omdat het zoveel expertise en passie vraagt van echte vakmensen. Maar handwerk is het allang niet meer. Sterker nog, ons totale productieproces van mengen, vormen, drogen, bakken en verpakken is vergaand gemechaniseerd en geautomatiseerd. We kunnen hierdoor alles meten en bijsturen voor een optimaal rendement.

Gele robots in de straatbaksteenfabriek van Bylandt

Ons bedrijf is ISO 14001 gecertificeerd. ISO 14001 is de wereldwijd geaccepteerde norm met eisen voor een milieumanagementsysteem. Instituten als TCKI en Kiwa toetsen regelmatig onze producten op milieuvriendelijkheid en kwaliteit en nemen monsters uit onze productie. Met deze aanpak slagen we er in om onze hoge kwaliteitseisen te verenigen met onze zoektocht naar een steeds milieuvriendelijker productieproces.

Verbranding, energie en warmte

Klei kan alleen veranderen in gesteente als het wordt blootgesteld aan hoge temperaturen. Wij bakken onze stenen in computergestuurde tunnelovens bij ca. 1100 graden Celsius. Om deze temperaturen te verkrijgen, verbranden we aardgas. Een schone brandstof waarmee efficiënt en tot op de graden nauwkeurig gestookt kan worden. De verbanding zorgt helaas wel voor CO2-uitstoot.

Vuur in de oven van Bylandt straatbaksteen

Om zo min mogelijk emissies te generen, reinigen wij de vrijgekomen rookgassen een rookgasreiniger gevuld met kalksplit. Het kalksplit wordt afgevoerd naar andere industrieën waar het wordt ingezet als secundaire grondstof. Op deze manier hebben we een relatief schoon verbrandingsproces met weinig uitstoot van verontreinigende stoffen. Sinds we gebruik maken van tunnelovens is de uitstoot van fluoriden met ongeveer 80% gedaald. Het energiegebruik in de industrie is sinds 1975 met meer dan 60% afgenomen.

Gedurende het bakproces komt veel hitte vrij. Die warmte wordt direct teruggevoerd naar de droogkamers en ingezet bij het droogproces van de vers gevormde stenen. We zijn er trots op dat we de eerste waren die eind jaren ‘50 deze kunstmatige manier van drogen introduceerden en tot in detail hebben geoptimaliseerd. Voorheen werden de stenen in de buitenlucht gedroogd en was de productie een seizoensaangelegenheid.

Afval als grondstof

Als er al afval in de productie vrijkomt, wordt dit direct hergebruikt of elders als nuttige stof toegepast. Zo wordt de overtollige klei bij onze vormbakpersen weer teruggevoerd naar de klei-invoerbak voor hergebruik. Gedroogde producten die onverhoopt worden afgekeurd worden weer bevochtigd en vermengd met nieuwe klei.

Hand heeft homp rivierklei vast

Met water gaan we ook verantwoord om. Het water dat wordt gebruikt bij het spoelen van de vormbakken wordt na zuivering weer hergebruikt. Er is daardoor nauwelijks afvalwater. Vanzelfsprekend zamelen we ons afval zoveel mogelijk gescheiden in, met aparte inzamelingen van o.a. papier, chemisch afval, oliehoudend afval en kalksplit.

Tot aan de pallethoezen denken we na over recycling. Onze recyclebare plastic hoezen laten we onder toezicht van Interseroh produceren. Dit is een door de Duitse industrie en handel opgerichte organisatie die met behulp van lokale afvoerbedrijven verpakkingen inzamelen, sorteren en voor verdere verwerking doorspelen.

Pallets met straatbakstenen en plastic hoezen van Bylandt

Onze uitstoot is voor iedereen inzichtelijk

Wij doen niet geheimzinnig over onze emissies. Bij de productie van straatbakstenen komt nu eenmaal CO2 vrij. Onze CO2-Voetafdruk maakt inzichtelijk hoeveel CO2 we uitstoten. Maar in de voetafdruk ziet u bijv. ook dat we 100% groene stroom gebruiken. De voetafdruk hebben we gepubliceerd in de Nationale C02-database. We zijn de enige baksteenfabrikant die publiekelijk en via een onafhankelijk platform openheid van zaken geeft.

3. Verwerking & leefomgeving

Mechanisch straten met Drainflow straatbakstenen

Robots, de moderne stratenmaker

Een duurzaam product is volgens ons pas echt duurzaam als het ook op een verantwoorde manier kan worden verwerkt. De tijd dat elke klinker door de hand van de stratenmaker ging is allang niet meer. Tegenwoordig wordt bestraat met mechanische hulpmiddelen tenzij de ruimte of het ontwerp dit niet toelaat. De arbeidsomstandigheden voor de stratenmaker zijn daardoor verbeterd.

Sinds 2008 heeft Bylandt een robothal voor mechanische pakketten; PEFC gecertificeerde houten pallets met daarop een tiental steenlagen in het gewenste verband. Elke steenlaag kan op het werk met een mechanische- of vacuümklem eenvoudig opgepakt en in het zandbed gelegd worden. Op deze wijze zorgen onze pakketten, in combinatie met het vakmanschap van de stratenmaker en de toepassing van de juiste techniek, voor een optimaal resultaat bij mechanisch straten.

Robotlijn mechanische pakketten van Bylandt in Tolkamer

Mocht er ondergronds onderhoud nodig zijn of wil men gaan herstraten? Ook dan is straatbaksteen een ideale, eenvoudige en pragmatische keuze.

Duurzaam transport voor de minste uitstoot

Dagelijks laden tientallen vrachtwagens onze pakketten om ze te vervoeren naar hun nieuwe bestemming. Wij eisen van transporteurs dat zij tenminste met Euro 5-motoren rijden. Onze ‘huisvervoerder’ Albers Transport rijdt op ons verzoek met Euro 6-motoren. De uitstoot van stikstofoxide en fijnstof van een truck met een Euro 6-motor komt overeen met die van een personenauto en is pakweg 90% lager dan de uitstoot van de nu nog gangbare Euro 5-motoren.

Bylandt vrachtwagen rijdt weg van de straatbaksteenfabriek in Tolkamer

Aan onze eigen vervoersmiddelen stellen we uiteraard ook hoge eisen. Onze heftrucks hebben elektromotoren of energiezuinige dieselmotoren met (roet)filters en katalysatoren. En de collega’s met een auto van de zaak dienen te letten op het milieu. Zij rijden alleen in A- of B-label auto’s.

Sfeer en warmte

Een sfeervol straatbeeld begint bij de oer-Hollandse straatbaksteen. Gebakken bestrating is als het “tapijt” in onze huiskamers. Gezellig, knus en huiselijk. Een dorp of stad zonder straatbaksteen is in Nederland bijna niet voor te stellen. De gebakken klinker is letterlijk de drager van ons buitenleven en geeft sfeer aan onze leefomgeving.

De natuurlijke en hoogwaardige uitstraling, de aardse kleuren... straatbaksteen laat ons thuis voelen op straat. Deze unieke en sfeerbepalende eigenschappen geven straatbaksteen maatschappelijke en culturele waarde. Maar bovenal draagt het bij aan een prettige beleving van onze openbare ruimte.

Auto's rijden over Bylandt straatbakstenen in de P.C. Hooftstraat Amsterdam

Stille kracht

Straatbaksteen heeft ook een stille kracht. Wetenschappelijk onderzoek van Bureau M+P heeft aangetoond dat verhardingen met straatbaksteen nauwelijks leiden tot een toename van de geluidsbelasting. Straatbaksteen, gelegd in keperverband, levert een geluidstoeslag op van slechts 2 dB tot 50 km per uur. De geluidstoeslag van straatbaksteen is daarmee lager dan die van andere elementenverhardingen.

4. Levensduur & hergebruik

Moeder loopt met kind en buggy over Haarlemmerplein in Amsterdam

Misschien staat u er niet bij stil, maar straatbaksteen bepaalt al sinds de veertiende eeuw in belangrijke mate het straatbeeld. In al die eeuwen heeft de gebakken klinker een onuitwisbare indruk achter gelaten. Baksteen is typisch Nederlands; echt cultureel erfgoed. De steentjes slaan de brug tussen de openbare ruimte en de historische bebouwing in de steden, maar zijn ook de traditionele sfeerbrengers in de woonwijken van nu.

125 jaar

Straatbaksteen is duurzaam en heeft de toekomst maar draagt aan de andere kant een lange en mooie geschiedenis met zich mee. Royal HaskoningDHV heeft vastgesteld dat straatbakstenen gemiddeld 125 jaar meegaan, bij 10% is dat zelfs meer dan 250 jaar. Dit heeft alles te maken met de hoge kwaliteit en hardheid van het gebakken product.

De kleur die door het bakproces ontstaat is 100% kleurecht en gaat nooit verloren. Door het gebruik wordt straatbaksteen zelfs mooier en nog intenser van kleur. In het gebruik laat de steen haar ware ‘karakter’ zien en worden de sporen van het vuur zichtbaar. Vervangen? Dat zou zonde zijn!

Getrommelde straatbakstenen van Bylandt in zonlicht

Ongekend hoog hergebruik

Onderzoek van Royal HaskoningDHV toont aan dat 90% van alle eerder gebruikte straatbaksteen (meerdere malen) opnieuw wordt hergebruikt. De vraag in Nederland naar gebruikte straatbakstenen overtreft zelfs het aanbod. Het blijkt dat de gemeenten tussen 80 en 90 % van de gebruikte bakstenen zelf opnieuw toepassen bij herbestrating of groot onderhoud. Bij de verwerkers van bouw- en sloopafval wordt vrijwel geen straatbaksteen aangeboden.

De niet hergebruikte, maar wel goed bruikbare straatbakstenen vinden gretig aftrek in de particuliere sector. Het totale hergebruik van straatbaksteen komt daarmee zeker op 90%. Aanschaf van de gebakken klinkers blijkt een waardevaste investering want de prijs van gebruikte exemplaren is meestal hoger dan die van nieuwe.

Tuin met twee verhoogde vijverbakken en gebakken bestrating

Door de toegenomen toepassing bij particulieren en de toegenomen kwaliteit van het product, kan worden verwacht dat de gemiddelde levensduur van de huidige straatbaksteen nog langer is.

Uitstekende toeslagstof

Is hergebruik van de straatbakstenen uiteindelijk niet meer mogelijk, dan kan het tot puin worden vergruisd of vermalen tot granulaat. Dit materiaal kan vervolgens zeer goed gebruikt worden als grind- of zandvervanger en als toeslagstof in andere bouwmaterialen. Kortom, een eindeloos nuttig leven voor de straatbaksteen, een mooie afsluiter!

*  Het resultaat: een top LCA

Straatbakstenen hebben een uitstekende levenscyclus, want:

  • Onuitputtelijke grondstof
  • Efficiënte en schone productie
  • Extreem lange levensduur
  • Hoog hergebruik
  • Cultureel erfgoed
  • Geen uitloging, weinig onderhoud

De cijfers liegen niet

Straatbaksteen behoort tot de meest duurzame producten voor (open elementen)verharding. De cijfers liegen niet. Lees daarom verder over de LCA cijfers van de Nationale Milieudatabase en de Milieuclassificaties van NIBE. Onze gebakken producten zijn DUBOkeur gecertificeerd.

Meer informatie

×

Ja, ook wij maken gebruik van cookies...  Meer informatie